A+ A A-

Odpowiedź nie jest prosta (oczywiście, przecież to filozofia) ale postaram się odpowiedzieć prosto. I zacznę od odpowiedzi, która jest pytaniem: “czy jakakolwiek filozofia jest potrzebna? ” A przynajmniej w jej oryginalnej nie zmienionej formie. Tak jak matematyka w swej teorii nie wnosi nic do życia codziennego, lecz w formie praktycznej staje się np architekturą i dzięki niej stwarzamy praktyczne użyteczne obiekty. Czy człowiek jedząc jabłko zastanawia się jak poznaje jego smak i czy zaawansowana epistemologi a mu w tym pomoże? Bądź spadając, człowiek nie zastanawia się czy to co widzi jest prawdziwe, jak odebrali by to inni ludzie, (idea upadku jest wtórna doświadczeniu spadania) raczej zastanowi się czy upadek będzie groźny. “Kiedy człowiek zstępuje w przepaść, jego życie zawsze zyskuje jasno określony kierunek.” Terry Pratchett (1987) Człowiek który ucieka przed zwierzęciem nie pomyśli, o odbiciu swoim jako idei w jaskini niczym Platon, ani (tym bardziej) nie zweryfikuje walorów rytmicznych swych kroków. A jednak filozofia się rozwijała (i rozwija) mimo zagrożeń i innych problemów egzystencjalnych. To dlatego że człowiek gdy już zrobił wszystko by poczuć się bezpiecznie, zaczął zastanawiać się nad tym skąd wszystko to pochodzi. Człowiek jaskiniowy, gdy usiadł usatysfakcjonowany swoim życiem i narzędziami które, przetrwanie mu zapewniły pomyślał: “a jak ja stworzyłem te narzędzia, to kto stworzył mnie ?” Tak narodziła się religia i prawdopodobnie, pierwsza etyka. “Być człowiekiem honoru, to znaczy wypełniać cały szereg czynności w swojej pracy z poczucia obowiązku, wewnętrznej powinności, nie zaś ze względu na przewidywane korzyści. To znaczy nie zawodzić pokładanego przez innych zaufania i czuć się związanym podjętymi przez siebie obowiązkami.” Maria Szyszkowska Zdaniem Emile Durkheima i uczniów jego szkoły, socjologia jest nauką o faktach społecznych. Faktem społecznym jest wszelki sposób działania, zdolny do wywierania na jednostkę przymusu zewnętrznego. Może to być na przykład moralność, prawo, moda… A psychika interesowała ludzi we wszystkich kulturach, ale systematyczne gromadzenie wiedzy empirycznej na ten temat rozpoczyna się dopiero w XIX wieku. Wcześniej psychologia była traktowana jako dziedzina filozofii. Filozofów najbardziej interesowała specyfika procesów psychicznych: czy mają charakter materialny, czy też są funkcją odrębnej substancji (duszy). Filozofowie, którzy wnieśli największy wkład w rozwój psychologii to Platon (jako pierwszy opisał konflikty wewnętrzne), Arystoteles (systematyczna klasyfikacja procesów psychicznych, prawa kojarzenia), św. Augustyn, Kartezjusz, John Stuart Mill. Z resztą psychologia zajmował się w zaawansowany sposób etyką, sam Carl Gustav Jung interesował się tematyką ściśle związaną z reakcjami ludzkimi i normami kulturowymi cy religijnymi które ewoluowały w systemy wartości bądź przyzwyczajenia ludzkie. Oczywiście jego kontrowersje i nowe spojrzenie (słusznie czy nie słusznie) zostało w końcu uznane przez radykalnych zwolenników tradycyjnej filozofii i teistów . “Nie jest więc dziwne, że Jung czerpiąc z tak licznych pogańskich, neopogańskich i antychrześcijańskich źródeł jest nie tylko krytykiem tradycyjnej moralności, ale także piewcą programowego i światopoglądowego amoralizmu.” “Zło zyskuje zatem status naturalnej konieczności, Bóg zaś traktowany jest jako źródło zła. Szatan jest tylko historyczno-kulturową egzemplifikacją archetypu Cienia, który musi być „zintegrowany” w duszy człowieka. A więc zamiast „wypędzania diabła” (egzorcyzmu) otrzymujemy „przyjaźń z szatanem”, w formie rzekomej psychicznej integracji, co może być ukrytą formą paktu ze złem, a co potwierdza doświadczenie niektórych sekt (…)” Aleksander Posacki Kolejnym etapem “użyteczności etyki” jest użycie uniwersalnych norm w celu stworzenia utopii która była by zbiorem uniwersalnych norm i praw które stworzyły by jednolite zasady moralne ponad osobiste preferencje. Takim krokiem etyki na przód w celu tworzenia utopii jest pacyfizm i ruch alterglobalistyczny. Pacyfizm jako potępiający wojny (a także przygotowania do nich). Domagają się ustanowienia trwałego pokoju między narodami oraz, aby wszelkie konflikty rozwiązywane były zgodnie z literą prawa międzynarodowego bez uciekania się do użycia sił zbrojnych. Pacyfizm można podzielić na różne nurty: część z nich wyraża aprobatę wobec niektórych wojen (np. wojny obronnej), inne natomiast charakteryzują się jednolitym stosunkiem do każdej wojny, niezależnie od jej przyczyny. Pacyfizm jest wyraźnym namacalnym dowodem praktycznego zastosowania etyki w rzeczywistości. Dał on światu ludzi którzy tą myślą kształtowali społeczeństwo, a one widząc problemy polityczne i społeczne domagało się (i nadal w wielu przypadkach domaga) zaprzestania działań wojennych, niesie pomoc humanitarną i rzeczywistą chęć zmiany etyki i ludzkich zachowań. Już nie tylko jednostki, lecz całe ugrupowania pragną i egzekwują jeden system moralny domagający się tolerancji i wzajemnej akceptacji która nie jest tylko teorią lecz staje się praktyką przynoszącą efekt. Lecz nie tylko ta jedyna moralność (w swym założeniu mająca na celu rozwój każdej jednostki i pomoc wszystkim) spowodowała rzeczywiste namacalne zmiany w rzeczywistości. Są też te, (które gdyby nie historia) stanowiły by teraźniejszy fundament naszego społeczeństwa. Tak było na przykład z typami moralności Friedricha Nietzschego. Jego moralność rasy panów i niewolników przyczyniła się do powstania wyjątkowej interpretacji w ideologi nazistowskiej gdzie przybrała formę biologiczną i stworzyła idee “nadludzi” którzy jako “czysta rasa aryjska” pod pretekstem Idei etycznego (w pewnym mniemaniu) zarządzania ludźmi. Wtedy to morderstwo stało się synonimem etycznego postępowania. Przynajmniej dla tych którym to było na rękę. Zawsze były i są pewne wartości które zaprzeczają idei i zasadności tworzenia praw moralnych. Między innymi jest to władza i pieniądz. Od pewnych ludzi idzie wszystko kupić i ocenić wartość wszystkiego (tą jakże uniwersalną miarą). “Albowiem korzeniem wszelkiego zła jest chciwość pieniędzy.” Paweł z Tarsu, 1. List do Tymoteusza 6, 10. Chodź właśnie przed tymi, którzy wykorzystują słabości innych broni nas jest etyka. Dostarcza nam uniwersalnych norm (a przynajmniej klasyfikuje je i definiuje) pomocnych w widzeniu tego co ważne. I jak powiedział Piotr Kropotkin: “Etyka nawołuje do czegoś wyższego: do miłości, do męstwa, do braterstwa, do poszanowania samego siebie, do życia zgodnego z ideałem.” A celem życiem człowieka jest niekończącą się wędrówka i przeciwstawianiem się problemom, nieważny jest cel, lecz droga do niego. Tutaj celem jest ideał moralny, a drogą własne zasady. Więc podsumowując etyka jest nadal potrzebna i praktyka jest jednolita teorii wciąż się z nią splatając. Etyka dała światu nauki badające człowieka. System postępowania. Światło harmonii w chaosie codziennego bytu. Broń do walki z pokusami i ludźmi je wykorzystujący, a także faktyczną pomoc tym, którzy ją potrzebują. Jedyne czego etyka potrzebuje to wiary. Niekoniecznie religijna teistyczna, lecz wiara w idee i lepszy byt, lepszą codzienność. Tak praktyka będzie rządzić się swoimi prawami, ale tylko dlatego że potrzebuje teorii do funkcjonowania w harmonii. Zawsze masz możność żyć szczęśliwie, jeśli pójdziesz dobrą drogą i zechcesz dobrze myśleć i czynić. A szczęśliwy to ten, kto los szczęśliwy sam sobie przygotował. A szczęśliwy los – to dobre drgnienie duszy, dobre skłonności, dobre czyny. - Marek Aureliusz

Popularne artykuły


Deprecated: preg_replace(): The /e modifier is deprecated, use preg_replace_callback instead in /libraries/joomla/filter/input.php on line 656

Deprecated: preg_replace(): The /e modifier is deprecated, use preg_replace_callback instead in /libraries/joomla/filter/input.php on line 659

Deprecated: preg_replace(): The /e modifier is deprecated, use preg_replace_callback instead in /libraries/joomla/filter/input.php on line 656

Deprecated: preg_replace(): The /e modifier is deprecated, use preg_replace_callback instead in /libraries/joomla/filter/input.php on line 659

Deprecated: preg_replace(): The /e modifier is deprecated, use preg_replace_callback instead in /libraries/joomla/filter/input.php on line 656

Deprecated: preg_replace(): The /e modifier is deprecated, use preg_replace_callback instead in /libraries/joomla/filter/input.php on line 659

Deprecated: preg_replace(): The /e modifier is deprecated, use preg_replace_callback instead in /libraries/joomla/filter/input.php on line 656

Deprecated: preg_replace(): The /e modifier is deprecated, use preg_replace_callback instead in /libraries/joomla/filter/input.php on line 659

Deprecated: preg_replace(): The /e modifier is deprecated, use preg_replace_callback instead in /libraries/joomla/filter/input.php on line 656

Deprecated: preg_replace(): The /e modifier is deprecated, use preg_replace_callback instead in /libraries/joomla/filter/input.php on line 659